DWDS → gratka dla germanistów, czyli potężny darmowy słownik DE-DE (online/offline)

Obecnie ma już ponad 600 000 rekordów (273 000 zunifikowanych wspólnych rejestrów, możliwych do wyświetlenia jako odrębna podstrona leksykalna) i z dnia na dzień się rozwija. 

DWDS korzysta ze słowników Grimmów (1960/2018), Dudena (1999), Wahriga (2011), dużego słownika etymologicznego Pfeifera (1993), słownika wyrazów obcych (DFWB, 1988), kilku innych dalszych renomowanych komponentów w postaci tzw. korpusów leksykalnych (= zdania przykładowe) oraz własnych uzupełnień i uaktualnień, a także dołączonych nagrań z wymową dla większości haseł. Redaktorzy tworzący bazę danych zadbali nie tylko o odpowiednie adaptacje w ramach dopasowania do współczesnej zreformowanej ortografii niemieckiej, ale i poszerzają content o własne nowe hasła, które ukazują się niemal codziennie.

Korzystanie w najbardziej obszernym i aktualnym trybie online pod tymże adresem.

Co kwartał publikuje się także nowy i bardziej poszerzony plik ZIM, który można pobrać i korzystać z niego offline za pośrednictwem stosownego softu (różne systemy operacyjne, smarftony także). W trybie offline nie są dostępne nagrania z ewentualną wymową, o ile nie mamy akurat w danym momencie aktywnego połączenia internetowego.

 

Polecam!

 

(Marcin Perliński)

 

Droga Mleczna spektakularnie dobrze widoczna (czaderskie foto)

Tylko raz w życiu widziałem Drogę Mleczną i było to w czasach stanu wojennego (około roku 1982), późną mroźną nocą na przystanku PKS w miejscowości nomen omen ... Mleczna oraz w sytuacji, kiedy Władysława Ludowa prąd ludziskom wyłączyła, więc żadnej uciążliwej poświaty na niebie akurat nie było.

A takie otoż foto dziś w Encyklopedii Runiversalis wypatrzyłem:

Zdjęcie powyższe wykonano w okolicach doliny rzeki Marucha, we wsi Archyz, położonej na obszarze Karczajo-Czerkiesji w Rosji (północne rubieże Kaukazu).

(Marcin Perliński)

A na tej mapce Ernsdorf jeszcze widać (1909)

W Meyers GKL to było (sechste Auflage, tom 17, hasło "Schlesien"):

Niby w roku 1890 przyłączono Ernsdorf do Dzierżoniowa, czyli de jurae pod nazwą Ernsdorf przedmieście to przestało funkcjonować ...

Pokaż dzieciakom, bo nie uwierzą ...

(Marcin Perliński)

jeszcze inna mapa

Provinz Schlesien — dość sensowna mapa z okolic roku 1895

 
Mała próbka:

Czyli "rozdziałka" raczej zadowalająca.

Całość w bardzo wygodnym formacie PDF poprzez poniższe linki:

część zachodnia 

część wschodnia 

Dzierżoniów/Reichenbach jest akurat w części wschodniej.

 

 

Pobierz i korzystaj!

(Marcin Perliński)

Dzierżoniów → dalsze wpisy encyklopedyczne (Herder/Pierer)

Herders Conversations-Lexikon 1854-1857
(erste Auflage), Band 4, Seite 691

Pierer's Universal-Lexikon 1857-1865
(vierte Auflage), Band 5, Seite 861

Pierer's Universal-Lexikon 1857-1865
(vierte Auflage), Band 13, Seite 943,
Teil 1 von 3

Pierer's Universal-Lexikon 1857-1865
(vierte Auflage), Band 13, Seite 943,
Teil 2 von 3

Pierer's Universal-Lexikon 1857-1865
(vierte Auflage), Band 13, Seite 943,
Teil 3 von 3

 

 

 

 Jest jeszcze info o Gebiergsregierung, kiedy Dzierżoniów był stolicą Śląskiej Rejencji Górskiej (1816-1820). Ten wczesny ponapoleoński tymczasowy konstrukt administracyjny obejmował ówczesne powiaty Bolków, Ząbkowice Śląskie, Kłodzko, Bystrzyca Śląska, Jelenia Góra, Jawor, Kamienna Góra, Ziębice, Niemcza, Dzierżoniów, Świerzawa, Świdnica, Strzegom i Wałbrzych ... a stolicą tego całego konglomeratu był właśnie ... Dzierżoniów, w którym przedyskutowano i podpisano latem roku 1813 (wstępnie, jeszcze bez finalizującej ratyfikacji) bardzo istotny (tajny) międzynarodowy traktat, który ostatecznie "wykończył" Napoleona i stworzył coś w rodzaju podwalin nowego porządku w ówczesnej Europie. UWAGA!!! Porozumienia z roku 1813 nie należy mylić z konwencją podpisaną (również) w Dzierżoniowie w roku 1790.   Jest też wpis dotyczący ówczesnego powiatu (58 000 mieszkańców). 
No i oczywiście ma być "böhmischen" (= na krążku z serii "Digitale Bibliothek — Legendäre Lexika" jest typowy błąd automatycznego rozpoznania tekstu).  Ernsdorf ---> Dzierżoniów Dolny, granicą między Starym Dzierżoniowem (Alt-Reichenbach = Aldenstadt = Altstadt = Oberstadt) a Dzierżoniowem Dolnym (= Ernsdorf = Niederstadt = Nieder-Reichenbach) przebiegała wzdłuż ulicy Kościuszki (Koslikstraße), obie miejscowości połączyły się w roku 1890. Dzierżoniów liczył wówczas 6 700 mieszkańców, a Ernsdorf (wraz z obszarem przylegającej własnej "jeszcze" gminy wiejskiej) także 6 000, więc po fuzji obu struktur "zrobiło się" grubo ponad 12 000 duszyczek   Powyższe wpisy są o tyle cenne, że odzwierciedlają stan wiedzy sprzed momentu, w którym obie miejscowości połączyły się w jeden twór urbanistyczno-przemysłowy. Przykładowo oryginalny pierwotny "pierwszy" budynek SP3 (obecnie MOPS) był jeszcze ewangelicką szkołą ludową ... na terenie Ernsdorfu. Budynek, do którego uczęszczałem jako uczeń podstawówki (1978-1986), był już drugą budowlą szkolną wzniesioną w tym samym miejscu ---> najstarszą, chyba jeszcze częściowo drewnianą, szkołę ewangelicką rozebrano w drugiej połowie XIX wieku, a na jej miejscu postawiono nową (= nadal ewangelicką i ludową), by ją później w czasach (bodajże) bardzo późnego "Jaruzela", kolejny (zresztą) raz, wyremontować i dobudować salę gimnastyczną, a w roku 2012 przenieść w inne miejsce (na ul. Nowowiejską 64). Do opróżnionego budynku przy Schulstraße 24 (obecnie ul. Szkolna, w czasach PRL ul. Rosenbergów) wpierdyknięto MOPS.    Zachęcam do przestudiowania!

(Marcin Perliński)   DDZ ---> duży "Meyer KLEX" DDZ ---> mały "Meyer KLEX" DDZ ---> duży "Gebildete Stände" DDZ ---> EP PRL 1983 DDZ ---> MEP98
DDZ ---> nazwy ulic DDZ ---> plany miasta  Kronika (1929)  Przewodnik (1930)  "Ziemia na nowo rozbudzona" (1972)  "Diora" (monografie)  Fabryka Grimma (pianina, fortepiany)             

Garść przysłów wschodniosłowiańskich

Dziś robiłem inwentaryzację starych wsadów do różnych programów do nauki słownictwa i wykopałem to coś poniżej, a także doprecyzowałem miejsca, gdzie mają występować literki "jo" (ë), ponieważ współcześnie już się ich często nie oznacza (gdyż, przynajmniej w Rosji, nie jest to kategorycznie i bezwzględnie wszędzie obowiązkowe), co dla Rosjan nie jest akurat kłopotem, a dla uczących się ich języka obcokrajowców czy "nieeuropejskich" rdzennych etnicznych (np. azjatyckich) "lokalsów" już jak najbardziej.

Plik PDF do powyża pobierzesz tutaj.

 

Treści obecnie niepoprawne i niemile widziane, więc tym bardziej zachęcam do nauki!

(Marcin Perliński)

przysłowia niemieckie

WBD/DDZ, EP czterotomowa, tom pierwszy, notka encyklopedyczna, PRL, 1983

Kiedy pierwszy raz przeczytałem o zakładzie przetwórstwa szczeciny, to nie dotarło do mnie od razu, że to o "szczotkarnię" chodziło, a ta przecież bardzo uciążliwie szumiała nam swoimi wentylatorami pod oknami, przez całe dziesięciolecia zresztą. Było to na tyle nieznośne, że w SP3 nie dało się normalnie prowadzić zajęć, więc zarząd rzeczonej Spółdzielni Inwalidów "Ślęża" w połowie lat siedemdziesiątych ubiegłego stulecia podjął decyzję o zainstalowaniu odpowiednich tłumików, które do pewnego stopnia zredukowały poziom hałasu.

DZIERŻONIÓW, m. w woj. wałb., u podnóża G. Sowich, nad Piławą (dopływ Bystrzycy). Prawa miejskie przed 1289; od XIV w. dzielił losy → Śląska; w XV-XVII w. ośr. tkactwa; w czasie II wojny świat. podobóz Gross-Rosen; 1945 powrócił do Polski; nazwa Dz. od 1946 dla uczczenia J. Dzierżonia. — 36,3 tys. mieszk. (1980); ośr. przem.; Zakłady Radiowe,,Diora" produkujące odbiorniki radiofoniczne domowe (od 1947), zakłady bawełniane, Silesiana", fabryka krosien, zakłady przemysłu odzież., spoż., metal., zakład przerobu szczeciny; Dz. tworzy wraz z Bielawą i Pieszycami zespół miejski; fragmenty murów miejskich (XIII w.); kościoły: got. (XV w.) i neoklasycyst.  (XVIII w.); kamienice z XVII-XIX w.

Powyższa notka ma jak dla mnie ogromne znaczenie historyczne, ponieważ wpisy encyklopedyczne z czasów PRL są obecnie zwalczane systemowo na poziomie poststyropianowo-solidaruchowym.

ostatnie logo "szczotkarni', późne lata dziewięćdziesiąte XX wieku, miotła z oprawą na kij gwintowany, nadal mam i zamiatam w kotłowni

(Marcin Perliński)