Zdrobnienia imion w językach wschodniosłowiańskich na przykładzie rosyjskiego

Moja Babcia "Zosia" Perlińska, rodowita Rosjanka (oryginalnie/panieńsko Zinaida Szestuchina-Niekrasowa, pierwotnie z Magnitogorska/Ufy) na swojego męża, Dziadka Stanisława (Staszka), mówiła Stan, względnie Stanis, a na syna Bronisława Bronik lub Bronis, a na Moją Mamę (Elżbietę) po prostu Liza/Lisa.

Języki wschodniosłowiańskie obfitują, chyba nawet jeszcze bardziej intensywnie w porównaniu z językiem polskim, w zdrobnienia, również takie dalszego rzędu, charakteryzujące się jeszcze wyższym poziomem pieszczotliwości/emocjonalności.

Oto przykłady najpopularniejszych form deminutywnych dla języków wschodniosłowiańskich, co oznacza, że bardzo podobnie będzie to wyglądało nie tylko w najbardziej reprezentatywnym dla tej grupy języku rosyjskim, ale i również w językach takich jak ukraiński czy białoruski. Językami wschodniosłowiańskimi posługuje się łącznie grubo ponad 200 milionów ludzi.

IMIONA MĘSKIE
Pełne imię	Zdrobnienie	Jeszcze bardziej pieszczotliwe warianty
Aleksiej Алексей	Losza, Alosza	Aloszenka, Lioszik, Ljocha, Aloszka
Aleksander Александр	Sasza, Szura, Sania	Saniek, Saszenka, Szurik, Saszka, Saszeczka, Szuroczka, Szurka
Anatolij Анатолий	Tolia, Tolik	Tolian, Tolka, Toliasza
Andriej Андрей	Andr(i)usza	Andr(i)uszka, Andriejka
Anton Антон	Tosza	Antosza, Antoszka, Antoszieńka
Artiom Артём	Tioma	Tiomoczka, Artiomka
Boris Борис	Boria	Bo, Borian, Boreńka, Borka
Dmitrij Дмитрий	Dima, Mitia	Dimon, Mitenka, Dimoczka, Mitiusza, Mitka
Fiodor Фёдор	Fiedia	Fiediczka, Fiedka
Georgij Георгий	Szora	Szorik, Garri, Gierik, Goga
Gien(n)adij Геннадий	Giena, Gosza	Gienka, Goszik
Grigorij Григорий	Grisza	Grinia, Griszka
Inokientij Иннокентий	Kiesza	Kieszka
Igor Игорь	Garik	Igariok, Garioczik
Ilja Илья	Iliusza	Iliuszenka, Iliuszka
Iwan Иван	Wania	Iwanuszka, Wanieczka, Wańka, Iwańka
Konstantin Константин	Kostia	Kostieńka, Kostka, Kostik
Leonid Леонид	Lonia	Lolik, Lionuczka, Lionka
Maksym Максим	Maks	Maksimka, Maksimuszka
Michaił Михаил	Misza	Miszka, Miszenka, Miszania, Micha, Michaj
Nikołaj Николай	Kolia	Koleńka, Nikolasza, Kolka, Kolian
Paw(i)eł Павел	Pasza	Pawłusza, Paszka, Pol
Piotr Пётр	Pietia	Pieteńka, Peitrusza, Pietiunia, Pietka
Semion Семён	Senia, Sima	Simka
Sergiej Сергей	Sierioża	Sieriożeńka, Sieriożka, Sierioga, Siersz
Stiepan Степан	Stiopa	Stiepanka, Stepanczik, Stiopuszka, Stiopka
Stanisław Станислав	Stas, Stanis	Stasia, Stasiuka, Stas(i)eńka, Stasik, Stan
Walerij Валерий	Walera	Walerik, Walerka
Wiktor Виктор	Witia	Witiok, Witania
Witalij Виталий	Witalik	Wit, Talia
Walentin Валентин	Walia	Waliok
Wasilij Василий	Wasia	Wasiok, Wasiliok, Waśka
Wiaczesław Вячеслав	Sława, Sławik	Sławian, Sławoczka, Sławka
Władimr Владимир	Wołodia, Wowa	Wowan, Wowoczka, Wołodimir, Włademir, Wołodeńka, Wowka, Wołodka
Wsiewołod Всеволод	Sewa	Sewka
Jakow Яков	Jasza	Jaszeńka, Jaszka
Jefim Ефим	Fima	Fimka
Igor Игорь	Gosza	Igoruszka, Igorka
Jewgienij Евгений	Żenia	Jewgiesza, Żenieczka, Żieńka, Żieka
Jurij Юрий	Jura	Jurik, Jurotczka, Jurasik, Jurka

 

IMIONA ŻEŃSKIE
Pełne imię	Zdrobnienie	Jeszcze bardziej pieszczotliwe warianty
Aleksandra Александра	Sasza, Szura	Saszeńka, Saszka, Saszeczka, Szuroczka, Szurka
Ałła Алла	Ałoszka	Aliusia
Angelina Ангелина	Gielia	Lina
Anastazja Анастасия	Nastia, Azja, Stazja	Nasteńka, Nastiusza, Nastiona, Nastka
Anna Анна	Ania	Niura, Aniuta, Niuta, Niusza, Anuszka, Aneczka, Anka
Eleonora Элеонора	Elia, Nora	Norka, Eliczka
Daria Дарья	Dasza	Daszeńka, Daszutka, Daszka
Galina Галина	Galia, Gala	Galczonak, Galiunia, Galka
Irina Ирина	Ira	Irisza, Irunia, Iroczka, Irka
Inesa Инесса	Ina	Inusia, Ineska
Klawdia Клавдия	Klawa	Klasza
Ksenia / Oksana Ксения / Оксана	Ksiusza	Ksiun(i)a, Oksanka
Larisa Лариса	Lora, Lara	Lorik, Lorczik, Lorka, Lariska, Loren, Lori
L(i)ubow Любовь	Liuba	Liubońka, Liubasza, Liubania, Lubka
Ludmiła Людмила	Luda, Miła, Lusia	Ludoczka, Ludka, Miłka, Liusi
Maria Мария	Masza, Mania	Maszeńka, Maszunia, Maszeczka, Maszusza, Marusia, Maszka, Mari, Mara
Nadieżda Надежда	Nadia	Nadiusza, Nadeńka, Nadin, Nada
Natalia Наталья	Natasza	Nataszeńka, Natusieńka, Natusik, Nataszka, Natka, Nata, Natali
Olesia Олеся	Lesia	Olesieńka
Olga Ольга	Olia, Lialia	Oleńka, Olguńczik, Olgusza, Lialieńka, Lialka, Olka
Polina Полина	Polia	Polinoczka, Polka
Serafima Серафима	Sima	Simka
Sofi(j)a София	Sonia	Sonieczka, Sońka, Sofi, Sofia, Sofa
Swietłana Светлана	Swieta	Swietoczka, Swietik, Swiet(i)uszka, Swietka
Tais(i)a Таисия	Tasia	Taśka, Tais, Taja
Tatiana Татьяна	Tania	Tanieczka, Taniusza, Tasia, Tańka, Tati
Waleri(j)a Валерия	Liera	Lierka
Weronika Вероника	Wera, Nika	Wieroczka, Wieruńczik, Wierka
Wiktoria Виктория	Wika, Wita	Wikulia
Walentyna Валентина	Walia, Wala	Waliusza
Warwara Варвара	Waria	Wariusza
Władysława Владислава	Włada	Władoczka, Władulia
Władlena Владлена	Włada, Łada	Władlenoczka
Jekaterina Екатерина	Katia, Kat(i)erina	Katiusza, Kaczeczka, Katieńka, Katka, Kati
Jelena / Al(i)ona Елена / Алёна	Lena	Alonuszka, Lenoczka, Lenka, Lenok, Jolka, Joloczka
Jelizawieta Елизавета	Liza, Lisa	Lisoczka
Jewgienia Евгения	Żenia	Żenieczka, Żeńka
Julija (Julia) Юлия	Julia	Juli, Jula, Julka

Powyższe tabele nie zawierają oczywiście wszystkich możliwych imion, ale ukazują pewne tendencje i regularności, dzięki którym będzie można samodzielnie "wyekstrapolować mózgiem" także kolejne formy deminutywne (np. dla "Zinaidy" będzie to zazwyczaj "Zina").

 

 opracowanie: Marcin Perliński 

niniejszy blogowpis jako PDF

Duża/większa tabliczka mnożenia po raz kolejny (Poradnik Domowy, Warszawa 1843)

O małej i dużej tabliczce mnożenia na moim zablogowaniu była już mowa.

Dzisiaj kolejny podobny gotowiec z roku 1843.

 

 zapasowy mirrorek
z możliwością znacznego powiększenia

 

źródełko takie oto: 

"Poradnik Domowy", wydany przez F. Ł. Szczycińskiego, drukarnia Józefa Ungera (ul. Senatorska), Warszawa, 1843, str. 185, cena: 45 kopiejek (3 złp)  

Miłego rozhuśtywania neuronów!

(Marcin Perliński)

Mrówkowy samemu, niekoniecznie metodą zbrodniczą

 

 

Kwas mrówkowy (CH₂O₂) ma kluczowe znaczenie jako środek grzybobójczy, konserwant, zakwaszacz, skuteczna broń przeciw bólom reumatycznym oraz w ramach zwalczania warrozy (= bardzo paskudnej i niebezpiecznej choroby pszczół miodnych). Kwas tenże jest nawet składnikiem miodu! To dzięki niemu rosiczka jest w stanie skutecznie rozpuszczać/trawić swoje ofiary. Kiedyś pozyskiwany wprost z mrówek (które zawierają go aż do 50% masy własnej), ale jest "ukryty" również w pokrzywach. Obecnie łatwo go syntetyzować np. na zasadzie utleniania aldehydu mrówkowego czy jako produkt uboczny w ramach przemysłowej produkcji octu spirytusowego oraz innych podobnych związków organicznych.

Oto dawny klasyczny "patent" na pozyskanie CH₂O₂, mało elegancki i naprawdę ekstremalnie nieetyczny. Nie wiadomo do końca, czy nadal w pełni legalny w Polsce, ale faktycznie najprostszy. W Puszczy Amazońskiej czy Afryce pewnie nikt by się tym specjalnie nie przejmował, bo mrówki są tamże gatunkiem nadmiarowym i nadzwyczaj inwazyjnym, ale u nas zdaje się być dokładnie odwrotnie.

 

 źródło: "Chemia praktyczna dla wszystkich" (1956)

 

A komu bestialstwo niemiłe, niech posmaga się pokrzywami. Boli, ale przynajmniej pomaga. I nic nie kosztuje! A i destylacja właściwej frakcji "wydłubanej" np. z liści pokrzyw (i we właściwej temperaturze) także powinna być realną alternatywą.

 

(Marcin Perliński) 

 

materiały uzupełniające

 

 

Atlasik (1914) oraz encyklo (1936), istotniejsze niezbędniki w formacie DJVU

Tamta dawniejsza epoka trochę mniej zafałszowywała, a poprawność polityczna, mimo że oczywiście także istniejąca, miała diametralnie inną polaryzację (normalną i niewinną z perspektywy współczesnego szaleństwa). Do ujrzenia oczętami będzie potrzebny odpowiedni czytnik plików "deżawü" (DJVU), przy czym niektóre systemy operacyjne oraz urządzenia przeznaczone do konsumowania treści mogą już być w coś takiego wyposażone "na poziomie fabrycznym" (np. PocketBook).

 

atlasik (1914)    

encyklo (1936) 

 

Warto zachować, bo prąd i Internet nie zawsze muszą być dostępne. No i na razie jeszcze nie zakazali korzystania ze starszych pozycji, więc się częstujcie. Oba dziełka w języku polskim, a "1936" jest z pełną alfanumeryką (czyli OCR-nośćią), więc przeszukiwanie pełnotekstowe (np. poprzez CTRL+F) jak najbardziej zadziała (od strony piątej wzwyż to już na pewno).

No i ortografia dawna przedwojenna nie powinna nikogo dziwić (np. "pasorzyt", "radjo" itp.).

(Marcin Perliński)

Pierwiastek kwadratowy na piechotę łatwiutko bez kalkulatorowania obliczony

Nie zamierzam wyważać otwartych drzwi, kiedy inni już to wystarczająco rozkminili i obrazowo powszechniejszej gawiedzi przybliżyli. Ale nawet bez poniższego filmiku czy kalkulatora taki debil jak ja także by się chyba (prędzej czy później) skapnął, że szukany pierwiastek będzie leżał gdzieś pomiędzy innymi powszechnie znanymi wynikami/kwadratami (bo jednoznacznie znane wyniki to przecież 4, 9, 16, 25, 36, 49, 64, 81 dla 2, 3, 4, 5, 6, 7 8, 9, czyli tabliczka mnożenia się kłania). 

 

alternatywny mirror z możliwością pobrania
(oraz z radykalnie poprawioną głośnością)

 

opracowanie/źródełko jutubne: Lehrer Schmidt

Alarm z pułapką drutową (ZS 2/1991)

To jest z lutego 1991 (czasopismo "Zrób Sam", dodatek do "Horyzontów Techniki"). Układ oczywiście znany i popularny, prezentowany dosłownie w dziesiątkach publikacji, książek, czasopism, zestawów politechnicznych — zarówno w kraju, jak i poza jego granicami. Drucik DNE (z oskrobanymi z emalii końcówkami, oczywiście) o niewielkiej średnicy (najlepiej Ø 0.1 mm) jest właściwie niewidoczny, a układ można zasilać spokojnie z baterii czy akumulatorka (pobór prądu w czasie czuwania to zaledwie 100 µA, co oznacza, że zestaw ośmiu "małych" alkalicznych paluszków AAA powinien wystarczyć na nawet ponad rok czuwania, duże alkaliczne paluszki AA to ponad dwa lata, a większe (alkaliczne) ogniwa typu R14/R20 zagwarantują nawet do kilkunastu lat, o ile się wcześniej nie zestarzeją (nie wyleją, nie zoksydują, nie zdegenerują, nie rozłączą na powierzchniach przylegania/lutowania/koszyczkowania). Działanie alarmu bardzo proste, bo rozwierne, czyli przerwanie pułapki drutowej aktywuje przekaźnik, którego styki mogą uruchamiać dowolny układ sygnalizacyjny (syrenę, brzęczyk, dzwonek, klakson, żarówkę itd. itp.). I nie musi być to np. syrena 12 V (jak przedstawiono na schemacie), bo stykami przekaźnika możemy wysterowywać również większe napięcia (nawet i 230 V, o ile minimalnie zmienimy układ połączeń oraz zachowamy odpowiednie/oczywiste środki ostrożności).

Dwa uniwersalne tranzystory krzemowe małej mocy (BC238B, BC107B, BC147B, BC547B, 2N3904, 9014 itp.), jeden tranzystor średniej mocy (np. BC211-16, BD135-25 lub podobny), dioda prostownicza BYP-401-50 (obecnie łatwiej zdobyć 1N4007), przekaźnik dajemy z cewką 12 V, pożerającą kilkadziesiąt miliamperów, oporność cewki gdzieś tak w okolicach 200 ... 300 Ω, a do tego odrobina pośledniejszej drobnicy w postaci kilku rezystorów (= oporników). Typy tranzystorów nie są krytyczne. I nawet bez przekaźnika można się obejść, o ile spróbujemy posłużyć się np. buzzerem 3...24 V. Można również przeskalować układ na niższe napięcie zasilania (zmieniając także odpowiednio wartości rezystorów).

Prostota tej konstrukcji aż wbija w glebę. Przy odpowiednio starannym wykonaniu będzie działać wiecznie! Można "karmić" toto również z zasilacza sieciowego (12 V). Aha, rezystory R2 oraz R4 mają być ćwierćwatowe.

Pinouty tranzystorów znajdziesz w Internecie, dioda ma katodę na pasku namalowanym na obudowie. 

Projekt do wykonania w jedno popołudnie (lub jeszcze szybciej). Części można pozyskać z elektrośmieci, czyli za całkowite darmo! Nawet przekaźnik (ze stykami nieco bardziej niższonapięciowymi, tzn. maksymalnie kilkudziesięciowoltowymi) da się wydłubać z jakiegoś starego telefonu czy modemu Polecam!

(Marcin Perliński)

materiały dodatkowe

niniejszy blogowpis jako rarpaczka
(także ze źródłowymi skanami HQ)